+ هوا خوری 29
زبانه های آتش جنگ جهانی اول درعرصه های گوناگون، زیربنای زندگانی مردم بسیاری در جهان را دگرگون کرد. که از جمله در حوزه سیاست موجب ظهور نخستین دولت سوسیالیستی قدرتمند شد. این تحول در محدوده تولید و تکنیک و اقتصاد حتی بسیار عمیق تر بود. جنگ به کشورهای بزرگ تعلیم داد که دوران صرف سرمایه در تجمع های غول آسای بافت فاستونی، ریسیدن نخ، ریختن شمع و تصفیه شکر و بافت پارچه و کار روی چرم و غیره به پایان رسیده که ساخت اتومبیل و تانک و نفربر و هواپیما را به صنعت و تولید نخست کشورهای متروپل تبدیل کرد. آموزگار جنگ جهانی اول با نمایش میلیون ها جنازه انسانی اهمیت برتری نظامی و تاثیر ابزارهای جدید جنگی و اهمیت ارتباطات و اطلاعات را برای حضور و بقا در کلنی قدرت های بزرگ جهانی تعلیم داد. در کمتر از یک دهه ماشین آلات تولید کهنه را به سرزمین هایی از کره تا شیلی روانه کردند که از کمترین صورت های زیربنایی یعنی نیروی برق بهره می بردند. اشراف و زمین داران هندی ژاپنی و کره ای از زمین جدا شدند و ذخیره های خود را در کارگاه های وارداتی صنایع به کار انداختند. اما سهم ایران از این فرصت طلایی تاریخ، که به صورت کارخانجات پارچه و پتو بافی و چای خشک کنی و عمل آوری چرم و قند و ملزومات اولیه و ابتدایی بود به محض ورود به ایران یک سره به چنگال رضاشاه افتاد. و به جای اشراف و سرمایه داران ملی در اختیار شاه قرار گرفت که آنها را به املاک و دیگر دارایی های خانواده پهلوی افزود که به صورت تشکیلات اداری دولتی درآمد و سرمایه داری ملی از دسترسی به آن محروم شد. حاصل این اقدام حریصانه و ابلهانه رضاشاه فرصت رشد صنعتی را از زمین داران ایران گرفت و سرمایه آنها را به سوی تجارت راند. ضایعه ای که تبعات و عوارض ویرانگر آن تا هم امروز و تا زمانی که رفتارهای شبه رضا شاهی ازاین سرزمین برنیافتد همچنان گریبانگیر پیشرفت مردم این سرزمین خواهد بود.


شنبه 8 فروردین 1394

عنوان آخرین یادداشتها